Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии кыттыылааҕа,
оһуохайдьыт, тойуксут, олоҥхоһут, бөлөһүөк, норуот эмчитэ
1916 с. ахсынньы 2 к. Дүллүкү Хомустааҕар төрөөбүтэ. Андрей Титович олох кыра эрдэҕиттэн аҕата уонна абаҕата Прокопий Спиридонович-Боокой Борокуоппай бэркэ ыллыылларын истэрэ уонна ырыа алыбыгар оргууй аҕай ылларан, этигэр-хааныгар иҥэрэн барбыта. Аас-туор, аччык аҥардаах олох кэмигэр, 1927-1932 сс., дьоно Өндөрөйү Хороҕо үөрэттэрэ киллэрбиттэрэ. Ити кэмнэргэ 15-16 саастаах уолчаан үҥкүүгэ хомоҕой тыллаах чуор куоластаах оһуохай этээччинэн сайдан-үүнэн нэһилиэгэр биллэн барар. Оччотооҕу кэм ыһыахтара нэһилиэктэн нэһилиэккэ көһө сылдьан буолара. Ол кэмнэр буолбуттара — Андрей Титович оһуохай этээччи быһыытынан үүнэригэр-иитиллэригэр тоҕоостоох кэмнэринэн. Киниэхэ үҥкүү искусствотын баһылыырыгар уһуйааччыларынан, үөрэтээччилэринэн буолбуттара: Дойдуков Василий Иванович, Болурова Суоппуйа диэн дьоҥҥо-сэргэҕэ киэҥник биллибит үҥкүү этээччилэр.
Андрей Титович Титаровы 1935 с. Бүлүү куоратыгар колхуоһунай тутуу кадрдарын бэлэмниир 1 сыллаах курска үөрэттэрэ ыыталлар. Ол үөрэммит сыла Андрей Титовиһы аны художественнай самодеятельноска активнай кыттааччы буоларыгар түгэни биэрэр. Уонна үйэлээх сааһыгар олоҕун арахсыспат аргыһынан буолар.
1942 с. бэс ыйын 22 күнүгэр Андрей Титович ийэ дойду көмүскэлигэр ыҥырыллар. 1942 с. Сталинград куорат иһин сэрии бириэмэтигэр Андрей Титович контузияланар, онтон сотору соҕус буолан баран сэтинньи ый 25 к. атаҕар уонна илиитигэр бааһыран госпитальга киирэр уонна 1943 с. бүтүөр диэри эмтэнэн үтүөрэр. Кыайыыны Андрей Титович Татарияҕа ис дьыала сэриитигэр сылдьан көрсөр.
Олоҥхоһут быһыытынан оройуоҥҥа, республикаҕа бэрт элбэхтик биллибит, кини хас да олоҥхото республика радиофондатыгар киллэриллибитэ. Бириэмэттэн бириэмэтигэр специалистар кэлэннэр Андрей Титович туох саҥа үлэлээҕин, тойуктааҕын кытта билсэн, устан барааччылар. Ол курдук бүтүн Союзтааҕы “Мелодия” фирма кыттыылаах фольклорнай экспедиция кэлэ сылдьан, Андрей Титович олоҥхотун устан барбыта. “Хабараан быһыылаах, хаан кугас аттаах, харсаах хааннаах Хардааччы бухатыыр” олоҥхо автора.
Өндөрөй Тиитээрэп туhунан санаан ааһыахха
Титаров Андрей Титович ахсынньы 3 к. 2021 с. 100 сааһын туолар. Бу кини алтыспыт дьонноро-сэргэлэрэ, кини саха уус-уран айымньытыгар, улахан кылаатын киллэрбит киһинэн сыаналаан суруйбуттарын, эдэр кэскиллээх ыччаттар биллиннэр уонна саха тылын, тойугун, оһуохайын, олоҥхотун салгыы сайыннарыыга элбэхтик үлэлэстиннэр диэн сурулунна. Саха омук, биир эмиэ ураты тыллаах-өстөөх, өбүгэ саҕаттан илдьэ кэлбит үгэһин, фольклорун, эппитигэр-хааммытыгар иҥэрэн үйэлэргэ илдьэ туруохпүт дии саныыбын.
Кирилл Никифоров:
Саха киhитэ олоҕун устата ырыа аргыстаах, тойук доҕуhуоллаах буолара, тугу көрөрүн-истэрин, билэр-билбэт эйгэтин тута хоhуйан, хомоҕой хоhоонугар холбоон ылбаҕай ырыатын ыра санаатынан кынаттанан, өрөгөй үөрүүтүн үллэстэр, санньыар санаатын сайгыыра. Ырыаны, тойугу, оhуохай кэрэ тылларын сүрэҕинэн-быарынан сөбүлээн ытык кырдьаҕас аатырыар диэри Андрей Титаров Үөhээ Бүлүү киинигэр уhун сылларга олох олорбута. Бар дьонугар биллэр-көстөр улаханнык ытыктанар киhи этэ. Мин Андрей Титаровы бэрт эдэр сааспыттан билэбин, кини сыанаҕа тахсан туойан доллоhуттаҕына, олоҥхоттон быhа тардан толордоҕуна киhи иhиттэр-истэ олоруох курдук буолара. Самаан сайын кэллэҕинэ бар дьонүн түмэн күөгэл көнө хонууга улуу тунах ыhыах түhүлгэтигэр хастыы да чаас этэрин истэрим. Тахсан сынньана-сынньана хат киирэн үтүктэр буоларбыт. Кини олох-дьаhах, айылҕа, сайын кэлиитин ордук үчүгэйдик хоhуйан этэрэ, иэйэн-куойан аhыллан таhаарара. Андрей Титаров – сир түннүгэ, сээркээн сэhэнньит этэ, саха киhититтэн киниэхэ аҕыйах киhи тэҥнэhиэ эбитэ буолуо.
Николай Ким:
Өндөрөй Тиитэбиhи ханнык баҕарар көргө-нарга дьону-сэргэни көҕүлүүр үчүгэй тэрийээччи быhыытынан билэбин. Ол курдук, уустаан-ураннаан алгыс тылын этэрэ, ол барыта истиҥник иhиллэн киирэрэ. Кини этэн-тыынан айаҕа аhыллан, тойук туойан, оhуохайдаан бардаҕына айылҕа бэйэтэ хос дуораан курдук дуораhыйан, эҥсиллэн эҥээрийэ кутуллан киирэн барааччы. Оройуон ыhыаҕын элбэхтик алгыстаан аспыта.
Уйбаан Ороһуунускай:
Өрөбүлгэ көмүс күһүн күлүмнээн күндээрэн түрдаҕына, таһырдьаттан дьиэҕэ киирбитим, хаһааҥҥыттан эрэ истибит куоласпар иҥнэ түстүм. «Ити хайалара олоҥхолууруй?» Кэргэним: «Куолаһыттан иһиттэххэ Титаров», — диэтэ. Болҕойон истибитим, кырдһык кини кэрэ куолаһа эбит. Олоҥхотун аата-суола да уһуна бэрт: «Хабараан сырыылаах, хаан кугас аттаах, хабыр быһыылаах, харсаах хааннаах Хардааччы бухатыыр» диэн. Андрей Титович оҕо эрдэҕиттэн норуот тылынан уус-уран айымньытын олуһун таптыыра. Айылҕаттан бэрэһинниилээх диэтэххэ олус омнуо буолбата буолуо. Ити олоҥхону биһирээн Дьокуускайтан анаан-минээн фольклорист суруйааччы Дмитриев Петр Никифорович кэлэн устан барбыта. Андрей Титович онон, олоҥхото, урукку тойуктара тыл, литература, история институтун фондатыгар уурулла сытар.
Василий Васильев:
Андрей Титович айылҕаттан бэриллибит тыла-өһө үҥкүү тылын этэригэр дьүөрэлэһэрэ. Ыһыахтарга үҥкүү тылын этэригэр, кэрэ чуор куолаһа, тыла-өһө, ууһа, урана бэйэ-бэйэтигэр ситимнэнэн, бүтэр уһуга суох киирэн бара түрара, түһүлгэтэ быалыы субуллан иккилии хос буолара. Тойук туойдаҕына чөллөркөй, олус күүстээх, кэрэ куолаһын санаатахпына билигин да кулгаахпар иһиллэргэ дылы.
Саха омук кылыһахтаах тойуга, эйээркэй ырыата, оһуохайа, олоҥхото үйэлэргэ сүппэт-оспот дьылҕалаах. Ытык-мааны Андрей Титович курдук дьонноох буоламмыт, киһи барахсан олорбут олоҕо, хоһуллар, ылланар, уос номоҕо буолан кэпсэнэр.
Туттуллубут литература: Саха киэн туттар сиэрийэттэн: Андрей Титович Титаров. Хомуйан таһаарда Мойтохонов М.Т.- Кэнтик Мэхээлэтэ.
Суруйда Н.А. Габышев аатынан музей үлэһитэ Г.Н. Васильева
