Кыыс кэрэ айылҕалаах, уус-уран уратылаах Кэбээйи улууһугар от ыйын 4-5 күннэригэр дириҥ историялаах, баай айылҕалаах уонна хорсун-хоодуот дьонноох өрөгөйдөөх XIX Өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо Ыһыаҕа ыытылынна. Бу икки күн устата Кэбээйи сирэ норуот үгэстэрин, күүстээх санаатын, хорсун дьоҕурун биир кэлимҥэ түмтэ.
Ыһыах биир сүрүн уонна кэрэхсэбиллээх түгэнинэн «Олоӈхо уһун тыыннаах ааҕыыта» бырайыак бэһис төгүлүн үрдүк таһымҥа ыытыллыыта буолла. Бырайыак тэрийээччилэрэ Үөһээ Бүлүүтээҕи О. Д. Федорова аатынан киин библиотека үлэһиттэрэ. Кинилэр биир идэлээхтэрин кытта Олоҥхо тыынын дьоҥҥо-сэргэҕэ тиэрдиигэ улахан сыраны, күүһү-уоҕу уурдулар.
Ыһыах түмүк күнүгэр кэлэр үбүлүөйдээх XX Олоҥхо ыһыаҕын ыытар Ленскэй оройуонугар, Олоҥхо уһун тыыннаах ааҕыытын эстафетатын туттарыы үөрүүлээх түгэнэ буолла. Ол курдук, Кэбээйитээҕи улуустааҕы библиотека директор эбээһинэһин толорооччу Григорий Васильевич Сивцев өбүгэлэрбит ытык айымньытын тыынын, үтүө үгэһи илдьэ сылдьар бэлиэни, Ленскэй оройуонун култууратын департаменын салайааччытыгар Жанна Михайловна Капраловаҕа туттарда.
Олоҥхобут тыына кэлэр көлүөнэҕэ, кэлэр оройуоҥҥа тиийэн салҕанарын, үйэтитэрин бэлиэтиир. Ленскэй оройуона аҕыс ый кэннэ ыытыллар үбүлүөйдээх ыһыахха бэлэмнэнэргэ, бу ытык бэлиэни ылан, сүдү эппиэтинэһи сүгэн, Олоҥхо ыһыаҕын салгыы сайыннарар, кини тыынын тарҕатар ытык дьыалаҕа ылсыаҕа.
Олоҥхо – үйэлээх үгэс, саха кута-сүрэ, саха кутун-сүрүн быстыспат сорҕото. Маннык бырайыактар норуот биир сомоҕо буоларыгар, кини духуобунай күүһүн бөҕөргөтөргө, төрүт тылы, култуураны харыстыырга улахан оруолу оонньууллар. Алтыс “Олоӈхо уһун тыыннаах ааҕыытын” Ленскэй библиотеката салгыаҕа. Бу дьыала Сахабыт сирин кэскилин, күүһүн бигэргэтэр.
